بخش اول: چرا داوری و میانجیگری؟ مقایسه با دادگستری سنتی
| داوری و میانجیگری | دادگاههای سنتی | معیار |
| بسیار سریعتر. جلسات در عرض هفتهها یا ماهها برگزار میشود. | کند و پروندهها ممکن است ماهها یا سالها طول بکشد. | سرعت |
| معمولاً به مراتب کمهزینهتر (کاهش هزینههای حقوقی و اداری). | بالا (حق الوکاله، هزینههای دادرسی، هزینههای اجرایی) | هزینه |
| کاملاً محرمانه. جزئیات اختلاف و نتیجه نزد طرفین و نهاد داوری /میبانجی باقی میماند. | جلسات دادگاه عمومی است و احکام ممکن است منتشر شود. | محرمانگی |
| شما مستقیماً داور یا میانجی مورد اعتماد خود را—که تخصص در موضوع اختلاف دارد—انتخاب میکنید. | قاضی را شما انتخاب نمیکنید. | انتخاب داور/میانجی |
| بالا. طرفین میتوانند قواعد، مکان و زمان جلسات را خودشان تعیین کنند. | کم. فرآیند توسط قاضی و procedural قانون کنترل میشود. | کنترل بر فرآیند |
| یک راهحل برد-برد (Win-Win). به حفظ و حتی تقویت روابط تجاری کمک میکند. (بهویژه در میانجیگری) | یک حکم برد-باخت (Win-Lose). روابط معمولاً برای همیشه تخریب میشود. | نتیجه |
| رای داوری همان قدرت حکم دادگاه را دارد و در سطح داخلی و بینالمللی قابل اجراست. | حکم دادگاه به راحتی قابل اجراست. | اجراییشدن |
بخش دوم: میانجیگری (Mediation): هنر به دست آوردن توافق
میانجیگری چیست؟
میانجیگری یک فرآیند کاملاً داوطلبانه وغیرقطعی است که در آن یک شخص بیطرف و آموزشدیده (میانجیگر) به طرفین اختلاف کمک میکند تا خودشان به یک توافق mutually satisfactory برسند. نقش میانجیگر تحمیل راهحل نیست، بلکه تسهیل گفتوگو، شناسایی منافع واقعی طرفین و خلق گزینههای جدید برای حل مشکل است.
فرآیند میانجیگری:
۱. اجرای توافقنامه میانجیگری: طرفین توافق میکنند که از این روش استفاده کنند.
۲. انتخاب میانجیگر: یک میانجیگر متخصص و مورد قبول همه انتخاب میشود.
۳. جلسات جداگانه و مشترک: میانجیگر با هر طرف به صورت جداگانه و سپس در جلسات مشترک گفتوگو میکند.
۴. کشف راهحل: میانجیگر به طرفین کمک میکند تا راهحلهای خلاقانهای پیدا کنند که در دادگاه ممکن نباشد.
۵. توافق نهایی: اگر طرفین به توافق برسند، یک قرارداد صلح یا توافقنامه سازش کتبی و legally binding امضا میکنند.
موارد کاربرد میانجیگری:
اختلافات comerciales بین شرکا
اختلافات خانوادگی و inheritance
اختلافات کاری بین employer و employee
اختلافات ملکی و قراردادی
هر موردی که طرفین تمایل به حفظ رابطه داشته باشند.
بخش سوم: داوری (Arbitration): دادگاه خصوصی و تخصصی
داوری چیست؟
داوری یک فرآیند قطعی و مانند دادگاه اما در یک محیط خصوصی است. در این روش، طرفین به یک یا چند داور متخصص (Arbitrator) اجازه میدهند تا پس از رسیدگی به ادله و arguments طرفین، یک رای قطعی و لازمالاجرا صادر کند.
انواع داوری:
داوری داخلی: برای حل اختلافات در یک کشور.
داوری بینالمللی: برای حل اختلافات طرفین از کشورهای مختلف (بر اساس قواعدی مانند UNCITRAL).
داوری سازمانی: تحت نظارت یک نهاد داوری معتبر مانند مرکز داوری اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) یا مرکز داوری تهران.
داوری موردی (Ad hoc): بدون نظارت یک نهاد خاص و بر اساس قواعد توافق شده بین طرفین.
فرآیند داوری:
۱. شرط داوری در قرارداد: بهترین حالت، گنجاندن یک “شرط داوری” در قرارداد اصلی است.
۲. ابلاغ درخواست داوری: یکی از طرفین با ارسال درخواست، فرآیند را آغاز میکند.
۳. تشکیل هیأت داوری: انتخاب داوران توسط طرفین یا نهاد داوری.
۴. جلسات استماع: برگزاری جلسات، ارائه ادله و مدارک.
۵. صدور رای: هیأت داوری رای نهایی را صادر میکند. این راى قطعی است و معمولاً امکان appeal بسیار محدود است.
قدرت اجرایی رای داوری:
بر اساس قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب و همچنین کنوانسیون نیویورک ۱۹۵۸ (که ایران نیز به آن پیوسته است)، آرای داوری در سطح داخلی و بینالمللی به راحتی قابل اجرا هستند و دادگاهها ملزم به رسمیت شناختن و اجرای آنها هستند.
بخش چهارم: میانجیگری یا داوری؟ کدام برای شما مناسبتر است؟
| اگر… | میانجیگری را انتخاب کنید | اگر… | داوری را انتخاب کنید |
| ➤ میخواهید کنترل کامل بر نتیجه داشته باشید. | ➤ به یک حکم قطعی و نهایی نیاز دارید. | ||
| ➤ حفظ رابطه با طرف مقابل برای شما مهم است. | ➤ اختلاف بسیار پیچیده و فنی است (مثلاً در قراردادهای EPC). | ||
| ➤ به دنبال یک راهحل خلاقانه هستید. | ➤ محرمانگی کامل فرآیند برای شما حیاتی است. | ||
| ➤ طرف مقابل را برای مذاکره آماده میبینید. | ➤ نیاز به یک رای قابل اجرا در سطح بینالمللی دارید. |
بخش پنجم: چگونه فرآیند داوری یا میانجیگری را شروع کنیم؟
۱. وجود توافقنامه: اساس کار، وجود یک “شرط داوری/میانجیگری” در قرارداد اصلی یا یک “توافقنامه جداگانه” پس از بروز اختلاف است. نمونه شرط:
“هر گونه اختلاف ناشی از این قرارداد در مرحله اول از طریق میانجیگری و در صورت عدم حصول توافق، از طریق داوری بر اساس قواعد داوری [نام نهاد داوری] حل و فصل خواهد شد.”
۲. مراجعه به یک نهاد معتبر: میتوانید به نهادهای داوری معتبر مانند مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران، Tehran Regional Arbitration Centre (TRAC) یا مراکز میانجیگری مراجعه کنید.
۳. استفاده از خدمات مشاوره: مشاوران حقوقی متخصص در ADR میتوانند شما را در طراحی بهترین شرط قراردادی و هدایت فرآیند یاری کنند.
نتیجهگیری: انتخاب عاقلانه، پایانبخش خردمندانه
در دنیای پررقابت امروز، زمان و انرژی شما ارزشمندترین داراییها هستند. داوری و میانجیگری به شما این امکان را میدهند که به جای گرفتار شدن در پیچوخمهای سیستم قضایی سنتی، مختصات اختلاف خود را خودتان تعریف کنید: انتخاب داور متخصص، سرعت بالا، هزینه کمتر و نهایتاً نتیجهای که رضایت بیشتری برای طرفین به ارمغان میآورد. اینها نه تنها روشهای حل اختلاف، بلکه ابزارهای مدیریت ریسک و حفظ روابط تجاری هستند.
آیا درگیر یک اختلاف پیچیده هستید و به دنبال راهحلی سریع، محرمانه و کارآمد میگردید؟
موسسه حقوقی دادآوران به عدل با بهرهگیری از داوران و میانجیگران مجرب و certified در زمینههای مختلف حقوقی و تجاری، آماده است تا به عنوان یک نهاد بیطرف، اختلاف شما را در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه فیصله دهد.
ما به شما کمک میکنیم تا از بنبست اختلاف خارج شوید و به زندگی و کسبوکار خود بازگردید.
برای دریافت مشاوره رایگان و آغاز فرآیند، همین امروز با ما تماس بگیرید.
تماس : 09333413563
09134874721
|
آدرس ایمیل : behseresht.zeinabsadat@gmail .com
|
آدرس سایت :
WWW.behadl.ir
خدمات تخصصی ما:
درج شرط داوری و میانجیگری در قراردادها
انجام فرآیند میانجیگری برای حل مسالمتآمیز اختلافات
اجرای فرآیند داوری داخلی و بینالمللی و صدور رای
اجرای آرای داوری در دادگاهها